YANGILIKLAR

Muallif: Aybek Qo‘shbaqov

Turizm va servis kafedrasi mudiri Muhammadsidiq Amonboyev Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot universiteti Servis, turizm va mehmondo‘stlik fakulteti dekani Kostryukova Oksana Nikolayevna bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Uchrashuv davomida hamkorlik alokalarini mustahkamlash, xususan hamkorlikda darslik va o‘quv qo‘llanmalar, ilmiy maqolalar tayyorlash, ilmiy-amaliy koferensiyalar tashkil etish, yetakchi professor-ukituvchilarni dars jarayonlariga jalb etish, hamkorlikda ilmiy tadqiqotlar  olib borish hamda xalqaro grantlarda birgalikda ishtirok etish masalalari muhokama etildi.

E’tiborli tomoni Sankt-Peterburg Rossiya Federatsiyasining eng ko‘p turist keladigan tarixiy hududi hisoblanadi. Shu bois, bu yerda to‘plangan ilmiy va amaliy tajribani o‘zlashtirish ta’lim jarayoni samaradorligini oshiradi.

Bugun, 24-aprel kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasida “Aholini ro‘yxatga olish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasining muhokamasiga bag‘ishlangan davra suhbati bo‘lib o‘tdi. Davra suhbatida sohaga tegishli vazirlik va idoralar mutaxasislari, Qonunchilik palatasi deputatlari bilan bir qatorda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Mehnat iqtisodiyoti va sotsiologiya kafedrasi professor-o‘qituvchilari, ilmiy izlanuvchilari, magistr va bakalavr talabalari ishtirok etdi.

 

 

Tadbirda Mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Mavluda Xodjayeva, Davlat statistika qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i Behzod Shodiyev, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi mutaxassisi Botir Alimuxamedov so‘zga chiqib, qonun loyihasi tarkibi va uni dolzarbligi to‘g‘risida so‘z yuritdilar.

 

 

Tadbirning ikkinchi qismida “Aholini ro‘yxatga olish to‘g‘risida”gi qonun loyihasi tadbir qatnashchilari tomonidan qizg‘in muhokama qilindi.

 

Bugungi kunda davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilayotgan masalalardan biri sifatida tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishni takomillashtirishda innovatsion yondashuv, ochiq iqtisodiyotni makroiqtisodiy dasturlashda optimal qarorlar qabul qilish orqali tashqi sektor faoliyatini samarali tashkil etishni ko‘rishimiz mumkin. Shu munosabat bilan 2019-yilning 24-aprel kuni Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Jahon iqtisodiyoti kafedrasi tomonidan “O‘zbekiston iqtisodiyotini innovatsion rivojlanish doirasida tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishning dolzarb muammolari” mavzusida respublika ilmiy-amaliy anjumani o‘tkazildi.

 

 

Anjuman ishini Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektori, professor Bahodir Xodiyev kirish so‘zi bilan ochib, mazkur respublika ilmiy-amaliy anjumani kun tartibiga qo‘yilgan mavzuning dolzarb ahamiyati xususida to‘xtalib o‘tdi.

 

 

Ilmiy-amaliy anjuman quyidagi yo‘nalishlarni qamrab oldi:

– tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishning iqtisodiy jihatlari, xalqaro standartlashtirish va sifat menejmenti;

– tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishning huquqiy asoslarini takomillashtirish;

– tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solish borasidagi jahon tajribasi;

– tashqi iqtisodiy faoliyatni faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishning innovatsion mexanizmini yaratish hamda takomillashtirish.

Respublika ilmiy-amaliy anjumanida quyidagi mavzular bo‘yicha ma’ruzalar qilindi:

“Tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishning dolzarb muammolari”

Ma’ruzachi: Qalandar Abduraxmanov, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi;

“Tashqi iqtisodiy faoliyatda xalqaro ishchi kuchi migratsiyasi masalalari va uni davlat tomonidan tartibga solish”

Ma’ruzachi: Bahodir Umurzaqov Bandlik va mehnat munosabatlari vaziri o‘rinbosari;

“Bojxona to‘lovlarini qo‘llashni optimallashtirish tashqi iqtisodiy faoliyatni liberallashtirishning muhimo mili”

Ma’ruzachi: T. Pardaev Bojxona institutining Bojxona tartibga solinishi va bojxona to‘lovlari kafedrasi dotsenti, bojxona xizmati podpolkovnigi;

“Jahon iqtisodiyoti globallashuvi sharoitida tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solishning innovatsion usullari”

Ma’ruzachi: Baxtiyor Islomov, G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent filiali hamda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Jahon iqtisodiyoti kafedrasi professori;

“Действующее состояние законодательства в сфере регулирования внешнеэкономической деятельности”

Докладчик: Жамшид Номозов, Начальник отдела “Исследования экономики, финансов и вопросов развития предпринимательства” Института проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе Республики Узбекистан;

Таможенные инновации в развитии внешнеэкономической деятельности Республики Узбекистан

Докладчик: Д.Шарипова, доцент кафедры Таможенное регулирование и таможенные платежи Таможенного института ГТК РУз, подполковник таможенной службы;

“To‘qimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini isloh qilishni yanada chuqurlashtirish va uning eksport salohiyatini oshirish”

Ma’ruzachi: Anvar Qarayev, “O‘zto‘qimachiliksanoat” uyushmasining Moliyaviy-iqtisodiy tahlil bo‘limi boshlig‘i.

 

 

Ma’lumki bugungi kunda optimal boj tarif stkvkalarini o‘rnatish orqali tashqi savdoni rag‘batlantirish, tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishda notarif usullardan bosqichma-bosqich voz kechgan holda mahalliy ishlab chiqaruvchilarni himoyalash va qo‘llab-quvvatlashda iqtisodiy usullar salmog‘ini orttirish, shuningdek aksiz solig‘iga tortiladiladigan import tovarlari ro‘yxatini davlatning mutloq va nisbiy afzalliklaridan kelib chiqqan holda tuzish o‘z dolzarbligiga ega. Bu borada mavjud muammolar yechimlarini topishda innovatsion usullardan foydalagan holda tizimli tahlil orqali jahon tajribasini o‘rganish va davlatimiz iqtisodiyotining o‘ziga xosligidan kelib chiqqan holda, barcha omillarni inobatga olib zamonaviy mexanizm ishlab chiqish asosiy maqsad etib belgilangan.

 

 

Tashqi iqtisodiy faoliyatni davlat tomonidan tartibga solishda fiskal va monetar siyosatni amalga oshirish jarayonida davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilayotgan eksport salohiyatini oshirish hamda tashqi iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlarni jahon bozorida o‘z ishlab chiqargan tovarlari va xizmatlari orqali o‘z o‘rnini topishi masalalasiga ilmiy yondashuv orqali amaliy natijalar olish ham kun tartibiga qo‘yilgan.

 

 

Mazkur tadbir Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Fanlar akademiyasi va Bojxona instituti bilan hamkorlikda tashkil etildi.

 

 

Indoneziya Oliy ta’lim instituti boshlig‘i, doktor Illax Sailax (Dr. Illah Sailah) boshchiligida 32 kishidan iborat delegatsiya Toshkent davlat iqtisodiyot universitetiga hamkorlik memorandumlarini imzolash va tajriba almashish maqsadida tashrif buyurdi.

 

 

 

Mazkur tashrif Indoneziyaning O‘zbekistondagi turizm elchisi, Guanadarma universiteti rektori Eko Shri Margianti xonim hamda Toshkent davlat iqtisodiyot universitet rektori Bahodir Xodiнev tashabbusi bilan amalga oshirildi.

 

 

Tashrif avvalida indoneziyalik mehmonlar Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti o‘quv-texnik bazasi, professor-o‘qituvchilar, ilmiy izlanuvchilar va talabalar uchun yaratilgan sharoitlar bilan tanishdilar.

 

 

 

Indoneziya oliy ta’lim muassasalari vakillari bilan uchrashuv davomida ta’lim sohasiga oid bir qator muhim masalalar, jumladan “Indoneziya – O‘zbekiston” do‘stlik jamiyatining faoliyati va istiqboldagi rejalari, malakali mutaxassislar tayyorlash va ilmiy tadqiqotlar olib borish bo‘yicha o‘zaro hamkorlik masalalari yuzasidan muzokaralar olib borildi.

Tashrif so‘nggida Indoneziyaning 8 ta oliy ta’lim muassasasi va Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi.

 

Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot universitetida malaka oshirayotgan Moliya va soliqlar kafedrasi mudiri Sadriddin Xudoyqulov va Sanoat iqtisodiyoti kafedrasi dotsenti Muhiddin Yusupovlar Iqtisodiy xavfsizlik instituti direktori, Iqtisodiy xavfsizlik kafedrasi mudiri, i.f.d. R. Dronov bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Uchrashuv chog‘ida Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot universitetinig Iqtisodiy xavfsizlik instituti hamda Iqtisodiy xavfsizlik kafedrasi bilan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, jumladan Sanoat iqtisodiyoti, Moliya va soliqlar kafedralari o‘rtasida o‘quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot sohalarida o‘zaro hamkorlik o‘rnatish masalalari muhokama qilindi. Jumladan, Sanoat iqtisodiyoti kafedrasi bilan hamkorlikda “Iqtisodiy xavfsizlik” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar tayyorlash, ilmiy maqolalar chop etish, ilmiy-amaliy anjumanlar o‘tkazish kabi bir qator sohalarda hamkorlik qilish imkoniyatlari bo‘yicha fikr almashinilib, kelishuvlar amalga oshirildi olindi.

Xalqaro turizm fakultetining Logistika yo‘nalishi 1-kurs talabalari uchun “Kichik biznes va tadbirkorlik” fani darsi bevosita amaliyotchi mutaxassis bilan hamkorlikda tashkil etildi. Infratuzilmani rivojlantirish va logistika kafedrasi professori Dilorom Qosimova hamda “Star invest build” MChJ bosh direktori Suhrob Oripov tomonidan o‘tkazilgan mahorat darsi talabalarga o‘z nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan boyitish imkonini berdi.

 

 

Mahorat darsida “O‘zbekistonda korxona faoliyatini tashkil etish, tahlil qilish” mavzusi ham nazariy, ham amaliy jihatdan ochib berildi.

 

 

Talabalar dars mashg‘uloti davomida amaliyotda uchraydigan kutilmagan holatlar, ularni ijobiy hal etish, to‘g‘ri yo‘lni tanlash, qaror qabul qilishda qanday jihatlarga e’tibor qaratish kerakligi xususida o‘zlarini qiziqtirgan savollar yuzasidan batafsil ma’lumotlar oldilar.

 

Mahorat darsi taqdimoti 👉O‘zbekistonda korxona faoliyatini tashkil etish, faoliyatini tahlil kilish va uni rivojlantirish yo‘llari bo‘yicha davlat tomonidan amalga oshirilayotgan chora tadbirlar.

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti marketing kafedrasi katta o’qituvchisi S.Eshmatov va ilmiy izlanuvchi B. Tursunov Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot universiteti Marketing kafedrasi mudiri, prof. Oksana Urnyakovna Yuldasheva bilan uchrashdi.

Dastavval, O`zbekistonlik mehmonlar Sankt Peterburg davlat iqtisodiyot universiteti marketing kafedrasi professori-o’qituvchilari faoliyati bilan yaqindan tanishdilar. O’quv jarayonini tashkil etish, ilmiy izlanishlar va ularning samarasini oshirish bo’yicha erishilgan yutuqlar taqdimoti bo’lib o’tdi.

Uchrashuvda tomonlar istiqbolda ilmiy maqola va monografiyalar tayyorlash bo’yicha muhokamalar olib bordilar.

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti sport maydonlarida professor-o‘qituvchilar va xodimlar o‘rtasida an’anaviy tarda o‘tkaziladigan «Kasaba uyushmalari kubogi» musobaqalariga start berildi.

 

 

Musobaqaning dastlabki kungi bahslarida 6 ta jamoa o‘zaro bahslashdilar va quyidagi natijalar qayd etildi:

Iqtisodiyot – Xalqaro turizm 5:4

Akademik litsey – Korxona boshqaruv 3:3

Buxgalteriya hisobi va audit – Iqtisodiyotda axborot tizimlari 2:2

 

 

Musobaqaning ikkinchi kungi bahslarida ham 6 ta jamoa o‘zaro bellashdi va ulardagi quyidagi natijalar qayd etildi:

Iqtisodiyotda axborot tizimlari — Xalqaro turizm 7:6

Ma’muriyat — Korporativ boshqaruv 2:1

Buxgalteriya hisobi va audit — Iqtisodiyot 0:4

 

 

Eslatib o’tamiz, «A» guruhidan Iqtisodiyot, Iqtisodiyotda axborot tizimlari, Buxgalteriya hisobi va audit, Xalqaro turizm jamoalari, «B» guruhidan esa, Ma’muriyat, Akademik litsey va Korporativ boshqaruv jamoalari o‘rin olgan.

 

2019 yil 22 aprel kuni Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Sanoat iqtisodiyoti kafedrasi tomonidan Innovatsion-korporativ hamkorlik doirasida “Investitsiya loyihalari samaradorligini baholash va ekspertizasini  tashkil etish”  mavzusida  ilmiy-amaliy seminar tashkil etildi. Seminarga kafedra mudiri I. Xotamov va kafedra dotsenti S. Qosimovlar moderatorlik qildilar.

 

 

Seminarda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi huzuridagi  “Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazi” davlat unitar korxonasi (DUK) bosh mutaxassisi Sardor Murodov, Boshqarma boshlig‘i Ravshan Saydaqulov, Islom taraqqiyot bankining O‘zbekistondagi vakili Husan Hasanov, kafedra professori Baxtiyor Salimovlar o‘z ma’ruzalari bilan chiqish qildilar.

 

 

Ma’ruzachi S. Murodov tomonidan ta’kidlanganidek, “Loyihalar va import kontraktlarni kompleks ekspertiza qilish markazi”  DUK bugungi kunda o‘z faoliyatini samarali tashkil etib, loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilishni boshlab yuborgan.

 

 

Hozirgi kunda Markaz tomonidan quyidagi loyiha va import kontraktlari kompleks ekspertizadan o‘tkaziladi:

– davlat xaridlari to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga rioya qilish va tegishli tovarlarning narxlari muvofiqligi uchun javobgarlikni boshqaruv organlariga yuklagan holda Ro‘yxat bo‘yicha (kapital qo‘yilmalar bundan mustasno) tovarlar (ishlar, xizmatlar) davlat xaridlari bo‘yicha texnik topshiriqlar, kontraktlar va import kontraktlari. Shuni e’tiborga olish lozimki, 2020 yil 1 yanvardan boshlab bu faoliyatni Markaz ekspertizadan o‘tkazmaydi;

– tovarlar (ishlar, xizmatlar) davlat xaridlari bo‘yicha texnik topshiriqlar narx ko‘rsatkichlarining o‘rtacha bozor darajasini o‘rganish natijalari bo‘yicha dastlabki hisob-kitoblar asosida shakllantiriladigan ularning cheklangan qiymatini belgilagan holda ekspertizadan o‘tkazish;

– kontraktlar, import kontraktlari va ularga qo‘shimcha kelishuvlar Markazda majburiy ekspertiza va ro‘yxatdan o‘tkazilmaydi;

– tuzilgan kontraktlar va import kontraktlarining texnik topshiriqlarga muvofiqligi, shuningdek ularning bajarilishi uchun davlat buyurtmachisi javobgar bo‘ladi;

– davlat buyurtmachisi kontraktlarni, import kontraktlarini ixtiyoriy ravishda shartnoma asosida ekspertizadan o‘tkazish uchun Markazga taqdim etishi mumkin;

– tovarlar (ish va xizmatlar) davlat xaridiga texnik topshiriqlarni kompleks ekspertizadan o‘tkazganlik uchun qo‘shilgan qiymat solig‘i hisobga olinmagan holda davlat buyurtmachisi tomonidan belgilangan cheklangan qiymatning 0,1 foizi, lekin eng kam ish haqining 100 barobaridan ortiq bo‘lmagan miqdorda to‘lov undiriladi.

Ma’ruzachilar loyiha oldi hujjatlarini tayyorlash va ekspertizasini tashkil etish, texnik iqtisodiy asoslash (TEO), biznes reja bo‘yicha ekspertizalarni tashkil etish tartib-tamoyili va baholash mezonlarini keng yoritib berdilar.

Ma’ruzachi Islom taraqqiyot bankining O‘zbekistondagi vakili Husan Hasanov o‘z chiqishida islomiy moliyatlashtirishning bugungi kundagi ahamiyati va xususiyatlari, Islom taraqqiyot bankining faoliyati, dunyodagi mavqyei hamda O‘zbekistonning ijtiomiy-iqtisodiy rivojlanishidagi moliyaviy qo‘yilmalari to‘g‘risida atroflicha so‘z yuritdi.

 

 

Islom taraqqiyot banki (ITB) 1975 yilda Islom hamkorlik tashkiloti  mamlakatlari moliya vazirlari yig‘ilishining qaroriga ko‘ra tashkil etilgan. ITBning shtab-kvartirasi Saudiya Arabistonining Jidda shahrida joylashgan.

ITB ning hududiy ofislari 1994 yili Rabot (Marokash)da, shu yili Kuala-Lumpur (Malayziya)da, 1997 yili Olma-ota (Qozog‘iston)da va 2008 yili Dakar (Senegal)da ochildi. Bank shuningdek 12 ta a’zo mamlakatda mahalliy vakolatxonalarga ega: bular Afg‘oniston, Ozarbayjon, Bangladesh, Gvineya, Indoneziya, Eron, Nigeriya, Pokiston, Serra-Leona, Sudan, O‘zbekiston va Yaman.

 

 

ITBning asosiy vazifasi a’zo mamlakatlarda shariatga muvofiq  ijtimoiy va iqtisodiy taraqqiyotni qo‘llab-quvvatlashdan iborat.

Bank tashkil etilayotgan vaqtda uning nizom jamg‘armasi 6 mlrd. islomiy dinorni, a’zolari soni 22 tani tashkil etgan. Hozirgi vaqtda ITBga ishtirokchi a’zolar 56 ta davlat hisoblanadi.

O‘zbekiston 2003 yilda ITBga a’zo bo‘lgan. Bugungi kunda ITB O‘zbekistonda sog‘liqni saqlash, ta’lim, irrigatsiya va melioratsiya, energetika, suv ta’minoti, kommunal xo‘jalik, yo‘l infratuzilmasini rivojlantirish, kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash sohalarida 20 dan ortiq loyihani amalga oshirib kelmoqda.

Xususan, oliy ta’lim tizimida Islom taraqqiyot banki investitsiya mablag‘lari hisobiga amalga oshirilayotgan “Oliy ta’lim muassasalarini moddiy-texnik bazasini mustahkamlash” loyihasi ish faoliyatini boshlagan.

Loyihaning umumiy qiymati 60,5 mln. AQSh dollari miqdorida bo‘lib, bunda Islom taraqqiyot banki mablag‘lari 47,72 mln. AQSh dollari va O‘zbekiston Respublikasi ulushi 12,81 mln. AQSh dollarini tashkil qiladi.
Loyihaning asosiy maqsadi respublika miqyosida 50 ta OTMni zamonaviy o‘quv-laboratoriya jihozlari bilan ta’minlashdan iborat.

Islom taraqqiyot bankining O‘zbekistondagi vakili H. Hasanov tomonidan  2019 yilda «O‘zbekiston» nashriyoti tomonidan chop etilgan «Islomiy moliya asoslari» kitobi 10 dona miqdorda universitet Axborot-resurs markaziga taqdim etildi.

 

 

Ushbu ilmiy-amaliy seminar davomida professor-o‘qituvchilar va talabalar tomonidan berilgan savollarga ma’ruzachilar batafsil javob berdilar,  interfoal shaklda tashkil etilgan seminar ishtirokchilarga juda foydali bo‘ldi.

Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot universiteti malaka oshirish kurslarida ishtirok etayotgan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti professor-o‘qituvchilari va ilmiy izlanuvchilari Sankt-Peterburg davlat universitetining Iqtisodiyot fakulteti tarkibidagi barcha kafedralar va fakultet dekani muovini Yuriy Nikolaevich Guzov bilan uchrashuv o‘tkazdilar.

 

 

Uchrashuv davomida o‘zaro hamkorlikning yo‘nalishlari va istiqbollari keng muhokama qilindi.

Shuningdek, universitetimiz vakillari Sankt-Peterburg davlat universitetida tashkil etilgan “Zamonaviy Rossiya iqtisodiyotining rivojlanishi” mavzusida yosh tadqiqotchi olimlarning xalqaro anjumanida ishtirok etdilar.